Juan Casares Gándara
Aínda hoxe, estou convencido de que a Estación de Viticultura e Enoloxía de Galicia (Evega) constitúe un piar fundamental que sustenta o desenvolvemento do sector vitivinícola galego. A súa historia comezou o 5 de novembro de 1985, cando foi inaugurada no concello ribeirán de Leiro, ó pé do Mosteiro de San Clodio; un enclave fondamente ligado á tradición vitícola da nosa terra. Catro décadas despois, o 5 de novembro de 2025, celebrámo-lo seu corenta aniversario como centro consolidado e referente a nivel autonómico e estatal.
Se a súa creación respondera á necesidade de modernizar e fortalecer un sector clave na economía e na identidade galega, co tempo a súa actividade foi medrando e aconsellou a apertura, en xullo de 1997, da Estación Experimental de Viticultura e Enoloxía (Eeve) no concello pontevedrés de Ribadumia. Esta subestación permitiu aumenta-la súa capacidade de investigación e de intervención ó tempo que ampliou o seu achegamento ás distintas realidades vitivinícolas do territorio galego.
Dende a súa fundación, a misión da Evega foi impulsa-lo desenvolvemento tecnolóxico do sector mediante a investigación aplicada e a transferencia do coñecemento adquirido. Un exemplo é Fitovit; unha plataforma web que permite previ-los danos das patoloxías fúnxicas, as grandes inimigas da viña en Galicia, de xeito respectuoso coa contorna. Porén, o seu traballo non se limita ó ámbito científico, senón que abrangue tamén o asesoramento directo a viticultores e adegueiros, contribuíndo a mellora-la calidade dos viños e a competitividade das empresas. A isto súmase unha intensa actividade formativa, -xornadas, cursos e talleres-, fundamental para garanti-la profesionalización do sector.
Para min, un dos aspectos máis destacados da Evega é o seu papel como laboratorio oficial para a análise de produtos derivados da vide xa que, dende xullo de 2014, conta cunha acreditación da ENAC que avala a fiabilidade das súas análises e a converte nunha ferramenta esencial para garanti-lo cumprimento dos estándares de calidade e seguridade no ámbito vitivinícola galego. Asemade, a investigación que desenvolve tradúcese en avances concretos que teñen un impacto directo no sector: a través de proxectos de I+D+i, xéranse novos materiais e tecnoloxías que son adoptados posteriormente polos profesionais e un caudal de coñecemento que se difunde de xeito activo mediante publicacións especializadas e participacións en congresos estatais e internacionais.
Outro dos grandes tesouros que acolle a Evega é a súa colección de variedades tradicionais de vide, considerada a máis completa e antiga de Galicia. Trátase dun auténtico banco de xermoplasma que cumpre unha función esencial: preserva-la biodiversidade e evita-la desaparición de variedades autóctonas. Este patrimonio xenético galego non só ten un valor histórico e cultural incalculábel, senón que representa tamén unha oportunidade para o futuro xa que permite a recuperación e posta en valor de castes cun gran potencial enolóxico; tal foi o caso da Albilla do Avia. Así mesmo, funciona como un viveiro seleccionador oficial que subministra material vexetal certificado que cumpre coas esixencias de calidade varietal, xenética e sanitaria, e permite asegura-la sustentabilidade e a excelencia das producións vitivinícolas galegas.
Durante os case once anos que a dirixín, potenciámo-la súa dimensión formativa, participando activamente no adestramento de profesionais e na formación doutros novos mediante convenios con centros educativos, programas de prácticas para bolseiros e a dirección de teses de doutoramento. Hoxe, dende a distancia, ratifícome en que a Evega é moito máis ca un centro de investigación; representa un espazo onde converxen a ciencia, a tradición e o futuro; constitúe un motor de innovación ó servizo dun dos sectores máis emblemáticos e estratéxicos de Galicia.
