Categoría: Parlamento de Galicia

O portavoz do Grupo Parlamentario do PPdeG, Alberto Pazos, salientou, hoxe, a urxencia de que o Goberno central se sente cos sindicatos para acabar coas folgas que están a paralizar o Sistema Nacional de Saúde: “É hora de sentarse a solucionar o problema, non de agravalo”.

“Non pode pasar un minuto máis sen que se adopten medidas”, indicou Pazos, quen amosou a súa preocupación por como as mobilizacións están a afectar tanto á organización e planificación das axendas asistenciais como á atención que reciben os pacientes. Neste punto, apuntou aos case 200.000 actos médicos suspendidos. Así, reclamou máis vontade de diálogo do Executivo de Pedro Sánchez por chegar a un acordo na reforma do Estatuto Marco de Sanidade.

Alberto Pazos pediu, tamén, ao Goberno central a que informe do número de vivendas que, nos últimos cinco anos, leva construídas en Galicia. Así, fixo referencia a unha recente entrevista da ministra de Vivenda e Axenda Urbana na que aseguraba a entrega de 100.000 das 180.000 vivendas prometidas por Pedro Sánchez, durante a campaña electoral. Para Pazos, “esta afirmación contrasta coa realidade”, por iso, a proposición non de lei do Grupo Popular fai fincapé en coñecer “onde están esas vivendas e cando se fixo a entrega de chaves”. “Estaría ben –engadiu- que se nos informara se existen de verdade”.

NIN UNHA SOA MEDIDA EFECTIVA DO GOBERNO CENTRAL
Por outra banda, o Grupo Popular preguntará polo acordo acadado entre o Goberno galego e os sindicatos do ensino, no que se inclúen melloras para a etapa secundaria e que poñen o foco nas ratios, na atención á diversidade ou no horario docente. Tal e como sinalou, a previsión é que estas propostas de mellora se comecen a aplicar o próximo curso.

Asemade, preguntará pola negativa da Administración central a financiar a gratuidade da educación entre os 0-3 anos, xa que “ninguén sabe nada” do programa de gratuidade, anunciado para o pasado mes de xaneiro. “Máis e máis promesas incumpridas, máis e máis atrasos, e nin unha soa medida efectiva”, lamentou. E interesarase pola aprobación do novo decreto que institucionaliza o Diálogo Social en Galicia.

Para rematar, informou da comparecencia, a petición propia, da conselleira de Economía e Industria para dar conta das liñas de actuación da política industrial e enerxética de Galicia.

UN ANO DO APAGÓN
“Tal día como hoxe, hai un ano, España enteira fundíase a negro. Unha das doce economías máis grandes do mundo retrocedía, en escasos segundos, á Idade Media”, dixo Alberto Pazos, ao tempo que denunciou que, un ano despois, “ninguén asumira responsabilidade política algunha”.

O PPdeG instou ao Goberno central a que adopte medidas urxentes para minimizar o impacto nos pasaxeiros das obras que se están a levar a cabo no tramo ferroviario entre Redondela e Guillarei. Un tramo que desde o pasado 7 de abril deixou de estar operativo, afectando ás conexións entre Vigo e Guillarei e Guillarei e Ourense.

Os parlamentarios autonómicos, Julio García Comesaña e Moisés Rodríguez, tras salientar os contratempos que están a provocar estes traballos en milleiros de usuarios, incidiron nas importantes carencias de planificación por parte do Ministerio de Transportes e Mobilidade Sostible, ao non prever ningún tipo de alternativas ferroviarias que permitan manter un servizo axeitado durante o período de obras, que se estima dun ano. Tal e como explicaron, a única opción ofrecida por Adif é o transporte en autobús –que desde Vigo a Guillarei é dunha hora- polo que consideraron urxente unha alternativa de mobilidade competitiva, no que se inclúa frecuencias por tren suficientes.

A conexión ferroviaria entre Vigo e Ourense, a través do tramo Redondela-Guillarei, constitúe unha infraestrutura estratéxica para Galicia, tanto pola súa función na vertebración territorial como pola súa relevancia na conexión internacional con Portugal e no transporte de mercadorías. De aí que reivindicaron a importancia destes traballos de modernización da liña e, tamén, da súa adaptación aos estándares de electrificación e capacidade vinculados ao Corredor Atlántico.

UN CALENDARIO DETALLADO DOS PRAZOS DE EXECUCIÓN
Amosaron a súa preocupación, xa que esta actuación non se limita ao tramo actualmente en execución, senón que existen fases posteriores pendentes entre Guillarei e Ourense, o que podería prolongar no tempo as afeccións ao servizo e consolidar unha situación de deterioro da conexión ferroviaria.

Ante a falta de información, os parlamentarios do PPdeG, reclamaron un calendario detallado, actualizado e transparente das obras na liña Vigo-Ourense, incluíndo as fases previstas entre Guillarei e Ourense, así como tamén os prazos de execución. E pediron que se acelere a redacción e execución dos proxectos pendentes neste tramo, co obxectivo de evitar novas interrupción prolongadas no futuro.

Durante a visita, os parlamentarios autonómicos, que estiveron acompañados do deputado nacional, Celso Delgado, a alcaldesa de Salvaterra, os portavoces de Tui e Salceda de Caselas e de varios representantes municipais de Vigo e O Porriño; informaron de que o Grupo Popular rexistrou unha iniciativa no Parlamento de Galicia que recolle todas estas demandas.

O deputado popular Rubén Lorenzo salientou hoxe na Comisión 6ª, Industria, Enerxía, Comercio e Turismo do Parlamento que a preocupación da veciñanza de Soandres e do conxunto do municipio da Laracha “é absolutamente lexítima” e merece “todo o respecto e acompañamento institucional”, ao tempo que puxo en valor o papel do Concello da Laracha, que está a informar e apoiar aos veciños no proceso de presentación de alegación á planta de biogás da Laracha.

Lorenzo lembrou que o proxecto da planta atópase actualmente en fase de información pública, “un proceso aberto, transparente e regulado por lei que garante a participación de toda a cidadanía”. Neste sentido, destacou a elevada participación na recente reunión informativa celebrada no auditorio municipal, que rexistrou unha grande afluencia de veciños interesados en coñecer os detalles da iniciativa.

“O camiño correcto é informar, explicar e escoitar”, subliñou o deputado, quen tamén advertiu de que “hai quen prefire xerar alarma e desinformación en lugar de contribuír a un debate rigoroso”, en referencia a determinadas actitudes observadas durante o encontro.

No tocante ao procedemento administrativo, Lorenzo insistiu en que a Xunta de Galicia “ten a obriga legal de tramitar todos os proxectos que se presentan, o que non implica en ningún caso avalalos”. Así, explicou que a viabilidade da planta dependerá exclusivamente dos informes técnicos independentes elaborados por organismos competentes en materia ambiental, sanitaria, de patrimonio e de xestión de residuos.

“Se o proxecto non cumpre cos requisitos esixidos, non sairá adiante. Así de claro”, afirmou, ao tempo que destacou que Galicia aplica criterios técnicos esixentes, incluíndo as Mellores Técnicas Dispoñibles en materia de olores, para garantir a protección da saúde e do medio ambiente.

O deputado tamén criticou a iniciativa presentada polo PSdeG, asegurando que “recolle como novidades cuestións que xa están plenamente vixentes ou reguladas pola normativa actual”, como a participación pública, a existencia de informes independentes ou a planificación estratéxica.

Especialmente crítico foi coa autoemenda socialista que propón suspender o procedemento de autorización do proxecto. “A Xunta non pode suspender un procedemento administrativo sen causa legal. Facelo sería ilegal e vulneraría dereitos básicos”, advertiu Lorenzo, quen cualificou esta proposta de “incoherente”, ao pedir paralizar o proceso xusto cando está aberta a participación pública.

Finalmente, Rubén Lorenzo anunciou o voto en contra do seu grupo parlamentario á proposta socialista, aclarando que esta posición “non supón en ningún caso desatender a preocupación veciñal nin posicionarse a favor ou en contra do proxecto”, senón rexeitar “unha iniciativa mal formulada e unha autoemenda que carece de encaixe legal”.

“O importante é garantir que as cousas se fagan ben, con rigor, transparencia e todas as garantías. Galicia conta cun dos sistemas de avaliación ambiental máis esixentes, e só sairán adiante aqueles proxectos que cumpran estritamente a legalidade”, concluíu.

A deputada autonómica e portavoz do Partido Popular de Monforte, Katy Varela, defendeu no Parlamento de Galicia unha iniciativa para reclamar á Confederación Hidrográfica Miño-Sil que cumpra coas súas obrigas de mantemento e limpeza dos ríos e regatos da súa competencia.

Katy Varela explica que a proposta xorde despois das intensas borrascas e choivas rexistradas nos últimos meses, que puxeron de manifesto as deficiencias na xestión e conservación das canles fluviais. “Hai danos que son inevitables ante fenómenos meteorolóxicos extremos, pero moitos outros poderían evitarse cun mantemento axeitado por parte das administracións competentes”, defendeu.

A deputada popular denunciou que a falta de limpeza en ríos e regatos provocou situacións de risco e danos materiais en distintos puntos, como ocorreu en Monforte, onde varios barrios sufriron inundacións debido á acumulación de maleza, troncos e obstáculos que impedían o correcto fluxo da auga.

Varela puxo como exemplo o caso da rúa Montepando, onde os veciños tiveron que asumir do seu peto os custos da limpeza ante a inacción tanto do Concello como da CHMS.

A popular subliñou tamén a diferenza de actuación entre a CHMS e Augas de Galicia, destacando que o organismo autonómico conta cunha planificación continua e investimentos estables para o mantemento dos ríos, mentres que a confederación estatal carece de medios permanentes suficientes.

Ademais, Varela insistiu na necesidade de mellorar a coordinación entre administracións onde as competencias hidráulicas están repartidas en varios organismos. “Non se pode permitir que as confederacións actúen como simples sucursais ministeriais e non cumpran coas súas obrigas reais”, afirmou.

A iniciativa defende que á Xunta de Galicia se dirixa á Confederación Hidrográfica Miño-Sil para que leve a cabo unha correcta actuación de mantemento e limpeza dos ríos e regatos da súa competencia, ao tempo que solicita aos concellos que actúen nos tramos que lles corresponden.

O portavoz do Grupo Parlamentario Popular, Alberto Pazos, contrapuxo, hoxe, a falta de compromiso do Executivo de Pedro Sánchez en materia de vivenda coa “política efectiva e de impulso” do Goberno de Alfonso Rueda.

Así, puxo en valor a medida anunciada polo Executivo galego para incrementar o teito máximo de renda ata catro veces o Iprem para facilitar o acceso a unha vivenda que, no caso das familias numerosas, este limiar elévase ata 4,5 veces. Do mesmo xeito, salientou a reserva do 30% das vivendas públicas en venda para as persoas de entre 36 e 45 anos; unha medida, indicou, que pon o foco, especialmente, naquelas nais e pais con nenos pequenos e que gozan de menos dispoñibilidade xeográfica.

Para Pazos, ambas as dúas medidas –aumentar o limiar de ingresos e a porcentaxe de vivenda reservada- van dirixidas, principalmente, á clase media, que, en moitas ocasións, se viu excluída doutras axudas públicas por non cumprir cos requisitos demandados. Neste senso, informou de que o Grupo Popular vén de rexistrar dúas iniciativas –unha pregunta e unha proposición non de lei- para que o Goberno galego dea conta no Parlamento de como se van materializar estas medidas.

Pola contra, referiuse ao Plan estatal de vivenda, do cal dixo que chega tarde, sen consenso nin planificación e que é “claramente insuficiente”. E recordou os efectos da normativa estatal que, segundo incidiu, provocou que, en menos dun ano, desaparecer máis da metade da oferta de inmobles: “A Xunta traballa para paliar esta crise con máis obras en marcha, menos impostos e máis axudas para rehabilitar”.

RESPECTO E EXEMPLARIDADE
Tras lamentar a actitude bronca e de hostilidade que protagonizou a pasada sesión plenaria do Parlamento de Galicia, o portavoz popular instou, hoxe, aos grupos da oposición a baixar o ton dos insultos e subir, pola contra, o dos argumentos e propostas.

“Insultar a memoria dunha persoa, chamar asasino fascista a quen presidiu, durante quince anos, o Goberno de Galicia pola decisión democrática do pobo galego, dista moito do respecto e da exemplaridade”, apuntou, para engadir que a confrontación no debate, si; pero “superar a liña do respecto, con descualificacións e ataques persoais”, non. “Os galegos non nos piden que esteamos de acordo en todo –engadiu-, pero si nos esixen estar á altura das institucións que representamos”.

Así, contrapuxo as formacións que “se alimentan do conflito e do permanente ruído” co PPdeG, que elixe propoñer medidas enfocadas nos problemas de Galicia e dirixidas a mellorar a calidade de vida dos galegos.

O Parlamento de Galicia aprobou, hoxe, por unanimidade instar ao Goberno central a que desenvolva un “mapa completo” da conectividade real en Galicia, no que se inclúan as principais infraestruturas de comunicación terrestres, para garantir, así, a igualdade de oportunidades en todo o territorio.

Durante a súa intervención na Comisión 3ª, o deputado do Grupo Parlamentario Popular, Julio García Comesaña, defendeu que a proposición non de lei “non pide nada extraordinario; pide, simplemente, que o Estado asuma a súa responsabilidade, que coñeza a realidade e que actúe para corrixir as deficiencias existentes”.

Tal e como sinalou, as telecomunicacións son competencia exclusiva do Estado, polo que é ao Goberno central a quen lle corresponden cuestións clave, como a planificación do despregamento de redes, a regulación dos operadores, a asignación do espectro radioeléctrico ou a definición das condicións de acceso aos servizos. E lamentou a falta de previsións por parte do Goberno central de novas actuacións de despregamento de fibra óptica e que o programa de axudas Redes 5G muy rurales está “afastado” da situación actual.

Referiuse á complexidade xeográfica da nosa Comunidade, marcada pola dispersión da poboación: “Mentres o Goberno central fala de cobertura case total, a realidade segue sendo moi distinta”. Neste punto, apuntou aos últimos datos publicados nos que se fai referencia a preto de 120.000 fogares galegos que continúan con cobertura baixa ou inexistente. Mencionou o caso da provincia de Lugo, onde hai case 30.000 vivendas sen acceso á fibra óptica.

Así, salientou como prioridades reforzar a coordinación entre administracións, garantir a transparencia na planificación dos despregamentos e asegurar que os programas estatais se executen con eficacia e adaptación á realidade territorial.

“GALICIA SI FIXO O SEU TRABALLO”
García Comesaña destacou o labor desenvolvido polo Goberno galego nesta materia: “Galicia si fixo o seu traballo”.

Así, recordou a implantación da fibra óptica en zonas empresariais e a núcleos onde antes non existía ningún tipo de conexión, o impulso de redes de máis de 100Mbps en pequenas poboacións ou a posta en marcha de plans de banda larga. Neste mesmo punto, salientou o investimento de máis de 10,6M€ para levar cobertura móbil a 210 núcleos, beneficiando a máis de 5.000 persoas en zonas illadas.

Os deputados do Grupo Parlamentario Popular, Cristina Campero e José Luis Ferro, destacaron o impacto positivo do programa Bono Activa Comercio na provincia de Ourense, onde, en 2025, beneficiou a máis de 1.000 establecementos, xerou máis de 60.000 vendas e acadou máis de 3,48M€ en actividade comercial.

Durante unha visita á libraría Galaica, de Xinzo de Limia, os deputados autonómicos puxeron en valor o papel dinamizador desta iniciativa, impulsada pola Xunta de Galicia, e dirixida a incentivar o consumo e a brindarlle apoio directo aos pequenos e medianos negocios. Así, remarcaron que o Goberno galego continuará apostando por políticas activas que impulsen o comercio de proximidade e promovan o desenvolvemento económico e social equilibrado do territorio.

José Luis Ferro sinalou que este tipo de iniciativas “demostran que cando se apoia ao comercio local con medidas útiles e directas, os resultados chegan: máis actividade, máis emprego e máis vida nas nosas vilas”.

A BOA ACOLLIDA DO PROGRAMA EN XINZO DE LIMIA

Tal e como salientaron, o Bono Activa Comercio, tamén, tivo unha boa acollida en Xinzo de Limia. Así, puxeron en valor as máis de 5.600 operacións realizadas, que mobilizaron máis de 335.000€.

Segundo dixo Cristina Campero, “o Bono Activa Comercio é unha ferramenta eficaz para apoiar ao pequeno comercio, pero, tamén, para fomentar hábitos culturais como a lectura, reforzando así dous piares fundamentais da nosa sociedade”. Os deputados do Grupo Popular subliñaron, especialmente, a importancia do sector do libro dentro deste programa, xa que representa un elemento clave, non só desde o punto de vista económico, senón tamén cultural e social.

Así, coincidindo co Día do Libro, remarcaron o labor de apoio e reforzo do no sector editorial e libreiro, reforzando tanto as feiras do libro en Galicia como a súa proxección exterior.

O PPdeG destacou a boa acollida que o Bono Coidado no Fogar está a ter na provincia de Lugo e o cal beneficia xa a 7.651 persoas en situación de dependencia, tras dous anos en vigor.

Durante unha xuntanza con veciños de Rubián, no concello de Bóveda, os deputados do Grupo Parlamentario Popular, Raquel Arias e Enrique Barreiro, puxeron en valor esta axuda, impulsada polo Goberno galego, que consiste nunha achega de 5.000€ ao ano para todos os dependentes que son atendidos nas súas casas, por un familiar ou unha persoa da súa contorna, con independencia do grado de dependencia recoñecido ou da renda.

Tal e como sinalaron, o Goberno de Alfonso Rueda reforzou, neste ano, do Bono Coidado con 179M€ –un 52% máis que o ano pasado-.

3.000M€ DE DÉBEDA ACUMULADA EN MATERIA DE DEPENDENCIA

Por outra banda, a portavoz de Política Social, Raquel Arias, contrapuxo o compromiso da Xunta en materia de dependencia co desleixo do Goberno central. Así, fronte ao investimento de 845M€ que o Goberno galego destina á atención á dependencia e á mellora dos servizos sociosanitarios –un 17% máis que no 2025-; “o Executivo de Pedro Sánchez volve reducir esta achega”. Segundo os datos de 2025, a Administración central diminuíu a súa contribución ata o 32,9%; uns datos moi afastados do 50% que lle obriga a lei. Deste xeito, a débeda que acumula con Galicia nesta materia chega aos 3.000M€.

Asemade, Enrique Barreiro puxo en valor os 10.000 galegos máis que, nesta lexislatura, recibirán o Bono Coidado, tal e como anunciou o presidente Rueda no pasado Debate de política xeral. Neste senso, salientou o remate, neste primeiro semestre, as 20.000 persoas beneficiarias do Servizo de Axuda no Fogar e o remate, neste primeiro semestre do ano, da primeira fase do Plan de residencias e centros de día, que permitirá a apertura de 24.

A provincia de Lugo conta, na actualidade, con máis de 16.680 dependentes atendidos.

O Parlamento de Galicia aprobou, hoxe, a través dunha iniciativa do Grupo Popular, instar ao Goberno central a que modifique a Lei da cadea alimentaria para garantir a súa eficacia e mellorar, así, o marco estatal e defender a viabilidade do “terceiro sector que máis riqueza xera en Galicia”.

Tal e como explicou o deputado do PPdeG, Miguel Viso, a proposición non de lei urxe á reforma do actual marco do paquete lácteo, co fin de incluír medidas enfocadas a evitar que un produtor teña que aceptar un contrato á baixa para non quedar sen recollida; facilitar unha revisión da venda, se as perdas son continuadas; e a asegurar a continuidade da recollida, mentres se negocian novos contratos. “Porque –salientou- sen estas garantías non hai negociación en igualdade, hai dependencia”.

Tras afondar en como o actual contexto está a producir efectos de desequilibrio no sector, incidiu en que o único con competencias para introducir as modificacións necesarias no marco estatal e garantir unha aplicación efectiva da Lei da cadea alimentaria é o Goberno central. “Cando un contexto cambia, as ferramentas tamén teñen que cambiar para dar unha resposta”, indicou. Así, esixiu ao Executivo de Pedro Sánchez a que defina un sistema claro e estandarizado do cálculo dos custes de produción, a que estableza uns índices públicos que sirvan de referencia real nos contratos, e que incorpore mecanismos de vinculación que eviten que os acordos queden desfasados. “Nun mercado ben regulado, o esforzo ten retorno; nun mercado mal aplicado, o esforzo convértese en perda”, dixo.

Do mesmo xeito subliñou a necesidade de reforzar de maneira inmediata os controis sobre os contratos, intensificar as inspeccións sobre a trazabilidade e a etiquetaxe, promover relacións comerciais equilibradas que garantan rendibilidade en todos os elos da cadea e evitar distorsións, derivadas da entrada de excedentes a prezos baixos.

A COMPETITIVIDADE DUN SECTOR ESTRATÉXICO
Durante a súa intervención, o deputado popular puxo en valor a competitividade da nosa Comunidade no sector lácteo, xa que, con máis do 42% do leite, Galicia é hoxe o principal territorio produtor de España. E é que a nosa Comunidade representa arredor do 1,6% do PIB galego e sustenta preto de 5.000 explotacións activas, o que supón máis do 55% dos gandeiros de todo o territorio nacional. Por iso, explicou que, cando o mercado se altera, “Galicia está ante un impacto que condiciona directamente o seu equilibrio económico e territorial”.

Asemade, Miguel Viso aproveitou para remarcar que a Xunta está a traballar no observatorio de prezos agrarios, o cal permitirá anticipar tendencias, mellorar a transparencia e reforzar a capacidade de resposta do sector. Fronte a isto, criticou a hipocrisía do PSdeG e a propaganda e o relato do BNG, que non se axusta á realidade de Galicia. Neste senso, lamentou o voto en contra do PSdeG á necesidade de modificar a normativa estatal e o paquete lácteo; e recordou que, no Debate de política xeral, os independentistas non apoiaron unha proposta do Grupo Popular para reforzar a protección do sector: “Mentres aquí soben o ton contra a Xunta, en Madrid, aplauden todo”.

“A AP-9 debe ser canto antes unha vía de circulación libre de cargas, gratuíta e xestionada desde Galicia”, reclamou o deputado do Grupo Popular, Roberto Rodríguez, cando se cumpre 218 días da prórroga do Executivo de Pedro Sánchez á concesión da autoestrada.

Así, durante a súa intervención no pleno do Parlamento, fixo fincapé no “trato discriminatorio” co que o Goberno do Estado, coa complicidade necesaria de socialistas e nacionalistas galegos, “castiga, unha e outra vez, a Galicia”. E contrapuxo a situación dos usuarios recorrentes da AP-9, que non desfrutan dunha bonificación do 100%, coa dos usuarios que transitan pola AP-1 ou a AP-7, que “pagan cero euros”.

“Galicia ten ben claro cal é a solución: rescate e transferencia”, salientou. Neste senso, a proposición non de lei do Grupo Popular, que saíu adiante por unanimidade, avoga porque se transfiran a titularidade e as competencias e que, ao tempo, se aproveite a oportunidade de, tralo ditame da UE, se rescate. E é que, tal e como sinalou, a prórroga tradúcese en “menos cartos no peto dos galegos e en máis no peto da concesionaria”. Neste senso, informou dun incremento das tarifas do 5% con respecto ao ano pasado.

Así, Roberto Rodríguez volveu incidir no “maltrato” e no “boicot” do Goberno central. Tras recordar, primeiro, as 60 “labazadas” en forma de prórroga á tramitación da lei de transferencia e, máis tarde, recordar a negativa do PSOE ao traspaso; esixiu “un trato xusto” para as galegas e os galegos: “Unha AP-9 100% galega e 100% gratuíta”.

“PECAN CONTRA GALICIA”
Mentres o BNG está “emperrado en ser o nacionalismo que máis barato lle sae a Sánchez e máis caro lle sae aos galegos”, dixo, nin o Goberno galego nin o PPdeG deixarán de reclamar o rescate e transferencia desta infraestrutura esencial para Galicia.

Para o deputado popular, PSdeG e BNG “pecan contra Galicia”, cando por España se liberan de pago máis de 1.000 quilómetros, pero en Galicia se pagan as peaxes máis caras da historia; cando negan o rescate, pese a que hai 1.000M€ para o doutras autoestradas con concesión en vigor; cando, pese ao ditame da UE, permiten que a concesionaria bata récord de beneficios; e cando castigan a Galicia, porque non lles vota. Así, denunciou a hipocrisía dos grupos da oposición, que, aquí, “levantan a man, pero, en Madrid, baixan a cabeza”.

Para rematar, referiuse á chamada de atención da UE ao Goberno central, por non adoptar medidas en defensa dos intereses dos usuarios desta autoestrada, e ao avanzar que se mantén firme na súa intención de chegar ata o TXUE se a Administración central non ofrece unha solución satisfactoria.